سیم ارت یا اتصال به زمین

معمولا در سیستم های الکتریکی برای حفاظت از وسایل برقی و  همینطور اشخاصی که با دستگاه های برقی ارتباط دارند، از سیم ارت استفاده می شود. اساس زمین کردن بر این است که زمین به عنوان نقطه صفر در نظر گرفته شود و تمام قسمت هایی که به زمین وصل شده اند هم پتانسیل زمین شوند و پتانسیل صفر بگیرند.

 مواردی که در زیر آورده شده به منظور حفاظت از افراد و کارکنانی است که از وسایل و ابزارهای برقی (از جمله دوربین) استفاده میکنند.

  1. نقطه نول سیم پیچ مولد های برق در نیروگاه ها، سیم پیچ ترانسفورماتور در پست های برق و سیم نول شبکه خطوط هوایی در ابتداء و انتهای خطوط، باید به الکترود سیستم اتصال به زمین مربوطه متصل شود.
  2. بدنه یا محفظه فلزی کلیه وسایل، ابزارها، تابلو های برق و همچنین اسکلت واجزای فلزی هر کدام که حامل جریان برق هستند باید به سیستم اتصال زمین مربوطه متصل شود.
  3. در نیروگاه ها و پست های برق، سیستم اتصال زمین بدنه تابلو های فشار قوی باید کاملا” از یکدیگر جدا باشند و استفاده از یک سیستم اتصال زمین با الکترود مشترک مجاز نیست.
  4. سیستم اتصال زمین مربوط به سیستم هایی که مجهز به برقگیر هستند، باید از سیستم اتصال زمین تاسیسات برقی فشار ضعیف یا فشار قوی کاملا” جدا باشد.
  5. هادی های حفاظتی باید همه بدنه های هادی تاسیسات را به نقطه زمین شده سیستم نیرو متصل کنند. همچنین سیم نول انتهای شبکه و انتهای کلیه شاخه های فرعی حتما” باید زمین شود.(سیم نول شبکه تحت هیچ شرایطی نباید فیوز داشته باشد.)
  6. در زمین کردن حفاظتی، اتصال بدنه فلزی دستگاهها به صورت مستقیم به زمین، بدون اینکه بدنه دستگاهها به سیم نول یا سیم حفاظتی شبکه (PE) وصل شده باشد ممنوع است.

عملکرد یک سیستم اتصال زمین باید با نیازهای سیستم الکتریکی و تجهیزاتی که به آن وصل خواهند شد مطابقت داشته باشد.

اتصال زمین ممکن است به عنوان اتصال زمین حفاظتی (PE) باشد که عبارت است از زمین کردن کلیه قطعات فلزی تاسیسات الکتریکی که ارتباط مستقیم با قسمت الکتریکی تاسیسات ندارند. این کار برای حفاظت اشخاص در قبال اختلاف سطح تماس زیاد به کار گرفته میشود.

و یا اتصال زمین الکتریکی(N)  که در آن نقطه ای از دستگاه های الکتریکی و ادوات برقی که جزیی از مدار الکتریکی هستند، زمین می شوند. مانند زمین کردن مرکز ستاره سیم پیچ ترانس یا ژنراتور برای عملکرد صحیح دستگاه و جلوگیری از ازدیاد فشار الکتریکی روی آن.

استفاده از پریزهای چند خانه بدون رعایت جریان مجاز خطرناک است.

* استفاده از کابل بصورت کلاف مجاز نیست.

خطرات الکتریکی روی بدن انسان  

مرحله اول : شدت جریان از ۲۰ تا ۵۰ میلی آمپر:

اگر از بدن انسان بگذرد . درد و سوزش ایجاد می کند و تا مدت کوتاهی قابل تحمل است در شدت جریان ۷۰ میلی آمپر ارتعاش به بدن دست می دهد که قابل تحمل نبوده و با شوک همراه است . این شدت جریان دردهای زیادی بوجود می آورد  و روی شخص سالم و قوی اثر کمتری را دارد .

مرحله دوم : شدت جریان های بیش از ۷۰ آمپر :

این شدت جریان برای قلب خالی از ضرر نبوده و سرعت قلب را خیلی زیاد کرده ، و گردش خون را مختل می سازد .

مرحله سوم : شدت جریان های بیش از۱۰۰  آمپر :

ضربان قلب و گردش خون را خیلی زیاد کرده و در مفصل ها سوزش احساس می شود . (چون مفاصل مقاومتشان ازماهیچه ودیگر جاهای بدن کمتر است)خطرات فشار قوی توام با سر و صدا و جرقه بوده و انسان را متوجه خطر می کند و خطرات جانی کمتری اتفاق می افتد . درصورتیکه اتفاقات ناگوار بیشتر درشبکه های فشارضعیف و فشارمتوسط رخ می دهد ودلیل آن
بی دقتی کارگران و جدی نگرفتن خطرات می باشد .

کلید محافظ جان که با RCCB[واژه‌نامه ۱] یا RCD[واژه‌نامه ۲] نیز شناخته می‌شود، نوعی کلید است که با مقایسهٔ جریان سیم‌های رفت و برگشت، در صورتی که اختلافی بین جریان رفت و برگشت وجود داشته باشد مدار را قطع می‌کند. در حالت عادی مدارهای الکتریکی، جریان رفت با جریان برگشت برابر است، اما اگر به هر دلیلی جریان بین سیم فاز و نول (در مدارهای تکفاز) اختلاف داشته باشد کلید محافظ جان عمل خواهد کرد. وجود این اختلاف ممکن است بر اثر اتصال بدنهٔ یکی از دستگاه‌های الکتریکی باشد که در آن جریان الکتریکی به جای برگشتن از راه سیم نول از راه زمین به منبع برمی‌گردد که اصطلاحاً می‌گویند جریان نشت پیدا کرده است. این دستگاه جریان‌های نشتی کوچکی را که توسط فیوز شناسایی نمی‌شوند اما می‌توانند زمینه‌ساز آتش‌سوزی یا برق‌گرفتگی شوند شناسایی و مدار را در چند دهم یا صدم ثانیه قطع می‌کند.[۱]

جریان نشتی ممکن است از راه بدن فردی که با زمین تماس دارد و تصادفاً دستش با قسمت برقدار مدار تماس پیداکرده است به وجود آید، کلیدهای محافظ جان به گونه‌ای طراحی می‌شوند که پیش از آسیب‌رسیدن به فرد مدار را قطع می‌کنند. این کلیدها برای قطع مدار در برابر اضافه‌بار و اتصال‌کوتاه طراحی نشده‌اند. گونهٔ دیگری از این کلیدها که افزون بر جریان نشتی به اضافه‌بار هم واکنش نشان می‌دهند RCBO[واژه‌نامه ۳] نامیده می‌شوند. RCD ممکن به در اشاره به کلیدهای RCCB و RCBO به کار رود اما نباید آن‌ها را با کلیدهای ELCB[واژه‌نامه ۴] که به ولتاژهای سرگردان حساس است اشتباه گرفت.